پنج‌ گـــاه (اوقات نماز پنجگانه) درآئین زرتشت

پنج‌ گـــاه

(اوقات نماز پنجگانه)

درآئین زرتشت

نویسنده : دکتر کامجو

باآموزش وآگاهی از نحله های فکری واندیشه های آئینی وفلسفی ایران باستان مانند : مکاتب آئینی وفلسفی میترائیسم ، آئین وتفکر زروانیسم وآئین واندیشه های زرتشتی میتوان تنها زندگی پاکیزۀ بدون درد را تعلیم گرفت ،  وبا بینش عاقلانه به انسانی بودن وخلاقیت فکری این شیوه شناخت نیاکان ،از ذات پروردگار ، از جهان هستی خلقت وآفرینش ، ازماهیت راهکارهای انسانگرایانه آنها همزیستی وهمآیشی ودگردوستی را آموخت .

این آموزه های انسانی  در ادوار تاریخی با تابش پرفروغ معرفت راستینش مقام شایستۀ  فلسفی ، فرهنگی ، اخلاقی وانسانی را درعرصه ملی وبین المللی احرازمی کند.

قابل ستایش است که درمرکز توجه ای نگرشهای آئینی وفلسفی وحق شناسانه  نیاکان ما تنها انسان وخوشبختی وسعادت وی قرار دارد. که اساس وبنگاه این اندیشه برخشت پاکیزگی ، نیک اندیشی ، وهمزیستی بناء یافته است.

بگونه نمونه : اگر بتاریخ نگرش برخی ادیان وآئین دیگر بشری نگاهی عقلانی بی اندازیم ، مشاهده خواهیم کرد که ،  انسان همچو گوسفند درراه خدا باید قربانی شود .

اما درآئین نیاکان انسان حق انتخاب دارد وبااراده وآزادی تام اندیشه واستقلالیت تفکر، رسالت خود می داند که از راه نیک اندیشی  ، نیک بینی ونیک رفتاری می شود خود را پاکیزه ساخت وازینراهِ پاک وبی الایش به خدای خویش نزدیک شد.

ناگفته نباید گذاشت که هدف این نوشته های کوتاه پیگیری نیاز های نسل جوان است برای خود شناسی وسراز نو شناسی رویکردهای حق بینانه زندگی آنها ؛  نه تبلیغ وترویج کدام دین وآئین و نحله فکری.

بگونه ای نمونه اینجا !  جاه دارد یک گوشه ای از پنج گاه آئین زرتشتی را که نمایه ای از پاکیزگی نفس وقدسیت بنیادین است ، بخوانندگان گرانقدر پیشکش نمائیم. :

در آموزش آئین زرتشتی آگاهانه  شب وروز به پنج گاه یا اوقات نماز تقسیم گردیده است. که هرکدام آن اوقات یا گاه ها دارایی نام ویژۀ بخود می باشند :

ــ هاون گاه (نزد ایرانیان قدیم ، یکی از اوقات پنجگانه ٔ روز بوده و آن وقتی است که در آن شربت مقدس هوم تهیه میشده . مدت آن از برآمدن خورشید تا نیمروز بوده است .  بامداد ) (1)

ــ ریپیتون گاه یا گاه رفتون (ساعاتی از روز که بزرگترین تجلی نور یعنی خورشید، به اوج روشنایی و گرمای خود می‌رسد، گاهِ رپیتون نامیده‌شده‌است. نیمروز)

ــ اوزییرینه گاه یا گاه ازیرن ( ازساعت سه پسین تا فرورفتن آفتاب)

ــ اییویسروثریمه گاه یا گاه ایوه سریترم (از فرورفتن آفتاب وپیدا شدن ستاره شامگاهی در آسمان تانیمه شب ؛ امادر کتاب بندهشن یا آفرینش بنیادین آمده است که : هنگامی که ستاره موجود درآسمان آشکار شد تانیمه شب   )

ــ اوشهینه گاه یا گاه اشهن (از نیمه شب تا برآمدن آفتاب )

درفلسه و آیین زرتشتی نماز عمل اجباری و اعتیاد گونه نیست که بصورت برده وار و ترس ازکدام آدم ظالم (مأمور رسیدگی به اجرای احکام شرعی) خوانده شود و یا تجارتی و سود رسان نیست تا کسی برای رسیدن به ثروت و بهره لازم آنرا بجا آورد (مانند کشت خشخاش بوسیله طالبان در فغانستان ) .

نماز در دین زرتشتی خود شناسی است . و در نماز باید اندیشه پالیش شود . بر اساس اعتقادات دین ونگرش فلسفی زرتشت هر یک از موجودات ذره ای از اهورا مزدا (خداوند یکتا) را در خود دارند و این فروهر (2)  در وجود من شما و دیگران است برای همین است که این آیین تنها آیینی است که قربانی نمودن برای خدا در آن منع شده است . حتا گیاهان و جمادات هم از این فروهر بی بهره نمی باشند.

 

 

 

منابع وماخذ

ــــــــــــــــــــــــ

1 ــ (از یشتها، تألیف پورداود ج 1 ص 469).

2 ــ فروهر : نیرویی است که اهورمزدا ( خدای یکتا ) برای نگهداری آفریدگان نیک ایزدی ازآسمان فرو فرستاده و نیرویی است که سراسر آفرینش نیک از پرتو آن پایدار است. پیش از آنکه اهورمزدا جهان خاکی را بیافریند، فروهر هر یک از آفریدگان نیک این گیتی را، در جهان مینوی (روحانی ) زبرین بیافرید و هر یک را بنوبۀ خود برای نگهداری آن آفریدۀ جهان خاکی فرومی فرستد و پس از مرگ آن آفریده ، فروهر او دیگر باره بسوی آسمان گراید و به همان پاکی ازلی بماند.