ارتداد عبدالله بن مقفع ؛ اتهام یا واقعیت

 

ارتداد عبدالله بن مقفع ؛ اتهام یا واقعیت

نویسنده : محمدی ، دکتر محمد علی

عبدالله بن مقفع از شخصیت‌های مهم و دانشمندان مشهور تاریخ است که در باره وفاداریش به اسلام دو نظریه وجود دارد. عده‌ای معتقدند وی از افراد مرتدی است که با قرآن معارضه کرده یا قصد معارضه داشته ولی عده‌ای دیگر از دانشوران و مورخان معتقدندء ادعای فوقءتهمتی واهی به این دانشمند است. در این مقاله پس از بررسی زندگینامه و آثار ابن‌مقفع» به این نتیجه رسیده‌ایم که وی تا پایان عمرش به اسلام پایدار ماند و هیچ گاه در صدد معارضه با قرآن نبوده و ادعاهای مطرح شده در این باره با یافته‌های تاریخی ناهماهنگ است. روش این تحقیق» تحلیل محتوایی است. در مقاله» پس از بیان مسئله»ء به روش دانشمندان اصول فقه» ابتدا تاسیس اصل و در ادامه دلایل دو گروه بررسی و نتیجه گیری شده است.

خلاصه ماشینی:

چطور میتوان پذیرفت که کتابی از نویسنده ای مشهور و توانا در رد قرآن نگاشته شده باشد ولی تا یکصد سال کسی از آن آگاه نباشد یا آگاه باشد ولی در باره آن سخنی نگوید تا ناگاه قاسم از پس از یکصد سال از گرد راه برسد و قبـل از آن کـه اصل کتاب در جوامع علمی و عمومی منتشر شود، ابتدا نقد آن بوسیله قاسم نوشته شده و سپس اصل آن هـم دردسـت قـرار گیرد؟ ٤) ممکن است کتابی که قاسم آن را رد کرده ، بوسیله شخص گمنامی نوشته و به ابن مقفع منسوب شده باشـد زیـرا در گذشته ،برخی از نویسندگان ،برای آن که افکارشان به شکل گسترده تری مطرح یا کتابشان بهتـر منتشـر شـود، نوشـتۀ خود را به یک نویسنده معروف نسبت میدادند. نتیجه گیری با توجه به مجموع آنچه گذشت میتوان گفت : ? ابـن مقفــع از دانشــمندان مسـلمانی اسـت کــه تـا پایـان عمـر مســلمان بـاقی مانــده و بـا قـرآن معارضــه نکــرده است (باقلانی،١٩٨١ م : ٣٢) ? ممکن است وی کوششهایی در این باره کرده باشد ولی با دقت در اسلوب قرآن ، آنچه را که نوشته بود را بـا دسـت خود از بین برد. ) ? این که برخی تصور کرده اند، کتاب الدره الیتیمه در معارضه با قرآن نگاشته شده ، اشـتباه اسـت زیـرا در ایـن کتـاب چیزی که حاوی معارضه باشد وجود ندارد(مکارم شیرازی،١٣٧٤ش :١٣٤/١ و درویش ،١٤١٥ق :٦١/١) ? در کتابهای ابن مقفع شواهد فراوانی وجود دارد که بر ایمان او دلالت میکند.