کتاب سوم دینْ‌کرد (درسنامۀ دین مزدایی)

کتاب سوم دینْ‌کرد

 (درسنامۀ دین مزدایی)

کتاب سوم دینْ‌کرد (درسنامه‌ی دین مزدایی)

نویسندگان: آذرفرنبغ پسر فرخزاد و آذرباد پسر امید

برگرداننده: فریدون فضیلت

دینْ‌کرد یا دینکرت کتاب سترگی است به زبان پارسی میانه «پهلوی»، که آن را به‌ درستی «دانشنامه‌ی مَزْدَیَسْنی» یا «درسنامه‌ی دین مزدایی (زرتشتی)» خوانده‌‌اند.

واژه‌ی «دینْکرد» را می‌توان به «کرده‌ های دینی یا کارهای دینی و نیز نوشته‌ی دینی» برگردانید.

این گردآورده‌ی بزرگ خود دارای ۹ نبیگ است که از آن میان، نبیگ‌های نخست و دوم و نیز پاره‌‌ای از نبیگ سوم آن به دستان ما نرسیده‌ است.

دینْکرد فراهم‌ آمده از نوشته‌‌هایی است که زمان نگارش و نیز نویسندگان آن‌ها سراسر شناخته نیستند و نبیگی که در دستان ماست بر پایه‌ی این نوشته‌‌ها در سده‌‌های نهم و دهم ترسایی به دست دو تن از فرهیختگان تاریخ فرهنگ ایران‌زمین به نام‌های آذرفَرْنْبَغِ فرخزادان و آذربادِ امیدان گردآوری و سامان‌‌بندی شده‌ است. آذرفَرْنْبَغِ فرخزادان همان فرزانه‌‌ای است که در دربار مأمون، خلیفه‌ی عباسی، با مانوی به‌ اسلام‌ گرویده‌‌ای که نام خود را به عبدالله دگر کرده بود به گفت‌وگو پرداخت و از این گفت‌وگو پیروز بیرون آمد که گزارش این گفت‌وگو در مادیان گجستگ ابالیش آمده‌ است.

در این دانشنامه که بهرام فره‌‌وشی آن را «یک دانشنامه‌ی علوم دینی و عقلی» می‌خواند، در زمینه‌‌های زیر سخن به میان آمده‌ است: الهیات، فلسفه، اسطوره‌‌شناسی، کلام، عرفان، اخلاق، آداب دینی، زندگانی زرتشت پیامبر، پیدایش جهان، سزاشناسی «حقوق»، کیاست «سیاست»، شهرداری و کشورداری، منطق، ریاضیات، هندسه، فیزیک، اخترشناسی، پزشکی و شاخه‌های دیگر دانش‌‌ها.

از آن رو که دینکرد افزون بر دانش نیاکانمان، گنجینه‌ای پربار از واژگان پارسی است برای بارگیری پیشنهاد می‌شود؛ هر چند که گردانشِ پارسیِ آن گردانشی نادرخور و سرشار از رایهای بی‌پایه‌ی گردانشگر است

ادامه متن کتاب را اینجا بخواند 

Updated: اکتبر 14, 2019 — 11:32 ق.ظ