عذاب وجدان

 

عذاب وجدان

وجدان تنها محکمه ای است که قاضی آن همیشه حاضر، و با گناهکار فاصله ای ندارد و گناهکار پیوسته در اختیار اوست، لذا گناهکار لحظه ای آرام و قرار ندارد و آسایش از او سلب و گرفتار بیماری روانی می گردد. وجدان راهنمای پاکی است در باطن آدمی، که خوبی ها و بدی ها را از هم تمییز می دهد. وجدان قدرتی است که غرایز را تعدیل و آدمی را از آلودگی ها باز می دارد. وجدان حدّ فاصل انسان و حیوان است. حیوانات درباره کارهایی که انجام داده اند به قضاوت نمی نشینند، برخلاف انسان؛

وجدان نیرویی است که در برابر گناهان، خیانت، سرکشی، کوتاهی و هر تخلفی واکنش نشان می دهد و با ملامت و سرزنش های پی درپی و مداوم خود موجب آگاهی، ندامت، پشیمانی و هدایت فرد می گردد. وجدان هم پیش از عمل نسبت به کار خیر ترغیب و تشویق دارد و از کار بد و ناپسند بازمی دارد و هم پس ازانجام عمل عملکرد فرد را مورد ارزیابی و قضاوت قرار داده و عکس العمل مناسبی از خود نشان می دهد.

وِجْدان به نیروی درونی هر فرد که خوب و بد یک کردار را به وسیلهٔ آن درک می‌کند، گفته می‌شود1 وجدان استعداد، بینش یا قضاوتی است که در تشخیص درست از نادرست کمک می‌کند.قضاوت اخلاقی ممکن است از ارزش‌ها یا هنجارها (اصول و قواعد) گرفته شده باشد.از لحاظ روانی وجدان ممکن است هنگام مرتکب شدن انسان به کارهای مخالف اخلاق، حس پشیمانی را در او برانگیزد و در نهایت به احساس درستکاری یا کمال به هنگام ترک کردن چنین هنجارهایی بینجامد. اینکه تا چه حد وجدان معیار قضاوت اخلاقی قبل از عمل می‌باشد اساس بحث بسیاری از دوران‌های تاریخ فلسفهٔ غرب بوده‌است.

دیدگاه‌های مذهبی در مورد وجدان، معمولاً آن را به اخلاق ذاتی و فطرت خداجو در همهٔ انسان‌ها مرتبط می‌کنند. ویژگی‌های تشریفاتی، افسانه ای، اعتقادی، حقوقی، نهادی و موارد گوناگون دین ممکن است همراه با تجربه، ملاحظات احساسی، معنوی یا تعمق در مورد منشا به بهره‌برداری از وجدان انسجام بخشد.دیدگاه‌های سکولار یا علمی وجدان را به عنوان بخشی از یکفرهنگ(مانند زبان)مورد بررسی قرار داده‌اند.

استعاره‌های معمول مورد استفاده برای وجدان شامل “نور درونی” می‌باشد. وجدان، به عنوان یک مفهوم در قوانین ملی و بین‌المللی با درک جهان به عنوان یک کل می‌باشد، تا به اعمال قابل توجه متعددی برای مردم خوب انگیزه شود و موضوع بسیاری از نمونه‌های برجسته ادبیات، موسیقی و فیلم بوده‌است2

منابع

  1. فرهنگ عمید. چاپ نوبت چاپ. تهران: امیرکبیر.

2 . ویکی‌پدیای انگلیسی

 

 

 

Updated: ژوئن 24, 2019 — 12:02 ق.ظ