ایوانجلیستا توریچلی

ایوانجلیستا توریچلی

ایوانجلیستا توریچلی فیزیکدان و ریاضیدان معروف ایتالیایی در 15 اکتبر1608م. در شهر فائنزا به دنیا آمد. توریچلی تا شانزده سالگی در کالج ژزوئیت فائنزا درس خواند،سپس عمویش او را به رم فرستاد تا زیر نظر کاستلی به ادامه تحصیل بپردازد.

اولین مقاله توریچلی با عنوان “سلاحهای پرتابی” توجه کاستلی را به خود جلب کردواو این مقاله را برای گالیله فرستاد. این مقاله، گالیله را سخت تحت تأثیر قرار داد و باعث شد تا همکاری علمی او و گالیله آغاز شود.

گالیله او را به سوی مسائل فیزیکی سوق داد. یکی از این مسائل تولید خلأ کامل بود. گالیله عقیده داشت با کمک دستگاه ها انجام آزمایشهای لازم می توان خلأ کامل بوجود آورد، ولی این فرضیه تا لحظه مرگ او به نتیجه نرسید.پس از مرگ گالیله، توریچلی ادامه آزمایشات او را به عهده گرفت. صنعت شیشه سازی در ایتالیا رو به پیشرفت بود. توریچلی در ساختن لوله های شیشه ای که طول آنها بیش از5/1 متر بود کوشید. او برای انجام یک آزمایش فیزیکی لوله ای انتخاب کرد که یک طرف آن بسته بود. لوله را پراز جیوه کرد، انگشت خود را روی دهانه لوله گذاشت و آن را آهسته روی تشتک پر از جیوه برگرداند. سپس انگشتش را از روی دهانه لوله برداشت و مشاهده که جیوه در لوله پایین آمد و در نقطه ای که ارتفاع ستون جیوه 5/76 سانتیمتر را نشان می داد، ایستاد. او لوله را کج و با تعجب دید که جیوه بیشتری وارد لوله می شود، اما ارتفاع ستئن جیوه در همان نقطه قبلی یعنی 5/76 سانتیمتر باقی ماند. او دوباره لوله را به حالت اول برگرداند و فضای خالی را در بالای لوله دید. در این فضای خالی، تعدادی مولکول جیوه وجود دارد و توریچلی ثابت کرد که این فضا عملاً خلأ است.

اما مسئله ای توریچلی را به فکر فرو برد این بود که چرا ارتفاع جیوه ثابت می ماند و جیوه به داخل تشتک بر نمی گردد. اواین مسأله را این گونه توضیح داد:

“ما در اقیانوسی از هوا غوطه وریم که وزن دارد و این امر به مرور زمان وبه تجربه ثابت شده است”.

بنابراین فشار هوای خارج موجب بالا رفتن جیوه در لوله می شود و از ریختن آن جلوگیری می کند. او در سال 1647 در سن 39سالگی از دنیا رفت.

 

 

Updated: ژانویه 21, 2019 — 1:35 ق.ظ